GRATIS Risicobeoordeling : Risico = kans X effect

Risicobeoordeling risk-assessment

Risico = kans x effect

Risicogetal = Blootstelling x Waarschijnlijkheid X Effect. Bij het toepassen van deze formule dienen een drietal inschattingen gemaakt te worden:

  • Hoe vaak komt het voor ?
  • Wat is de kans dat een ongewenst effect optreedt ?
  • Wat is het mogelijke effect dat zal optreden ?

Aan zowel de door u aangegeven, blootstelling, waarschijnlijkheid, als het effect zijn getallen verbonden. Deze worden met elkaar vermenigvuldigd. Hoe groter het getal is, hoe groter het risico dat het ongewenste effect zal optreden.

Risico     = kans x effect

Risico getal = Blootstelling x Waarschijnlijkheid x Effect

Blootstelling:   Waarschijnlijkheid: Effect:
0,5 zeer zelden 0,1 bijna niet denkbaar 1,0 gering, letsel zonder verzuim
1,0 zelden (jaarlijks) 0,2 praktisch onmogelijk 3,0 belangrijk, letsel en verzuim
2,0 soms (maandelijks 0,5 denkbaar, maar onwaarschijnlijk 7,0 ernstig, onomkeerbaar (invaliditeit)
 3,0 af en toe (wekelijks) 1,0 onwaarschijnlijk, mogelijk in grensgeval 15,0 zeer ernstig (een dode op termijn)
 6,0 regelmatig (dagelijks) 3,0 ongewoon, maar mogelijk 40,0 ramp (enkele doden)
10,0 voortdurend 6,0 zeer wel mogelijk
10,0 te verwachten

Door de waarden van Blootstelling, Waarschijnlijkheid en Effect met elkaar te vermenigvuldigen verkrijgt men het zogenaamde risicogetal. Op basis van de grootte van dit getal kunnen de gevaren ingedeeld worden in prioriteitsklassen.

  • Prioriteit    1       R > 400, Zeer hoog risico, werkzaamheden stoppen
  • Prioriteit    2       200 < R > 400, Belangrijk risico, actie noodzakelijk, pak het direct aan
  • Prioriteit    3       70 < R , 200, Mogelijk risico, actie gewenst, neem het op in het jaarplan
  • Prioriteit   4        R < 70, Risico is wellicht aanvaardbaar, overweeg actie, neem knelpunt mee in het meerjarenplan

 

Risicoanalyse

Bij een risicoanalyse worden bedreigingen voor de veiligheid van een bedrijf benoemd en in kaart gebracht. Per bedreiging wordt de kans van het optreden ervan bepaald en wordt vervolgens berekend wat de schade is die zou kunnen optreden als een bedreiging zich daadwerkelijk voordoet. De bedoeling van een risicoanalyse is dat er na de analyse wordt vastgesteld op welke wijze de risico’s beheerst kunnen worden, of teruggebracht tot een aanvaardbaar niveau. Daarbij wordt naast een risicoanalyse ook een kosten en batenanalyse uitgevoerd. Op voorhand hoeft niet ieder risico te worden afgedekt: wanneer de kosten van de maatregelen om een risico te beperken hoger zijn dan de mogelijke schade, dan kan besloten worden het risico te accepteren.
Na inventarisatie van de risico’s kunnen deze in een getal worden uitgedrukt. De grootte van een risico hangt immers af van de kans op, en het effect van een gevaarlijke situatie. Gebruikt iemand bijvoorbeeld een ondeugdelijke ladder, dan hangt de grootte van het risico af van twee dingen, namelijk hoe vaak wordt deze ladder gebruikt en hoe groot is het gevolg (effect) als het fout afloopt. Kortweg: Risico = Kans x Effect. Op basis van deze formule zijn er diverse risicobeoordelingssystemen ontwikkeld.
De risicoanalyses kunnen onderdeel uitmaken van de algemene risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van een bedrijf en van de verdiepende RI&E’s die voor een groot aantal specifieke risico’s moeten worden gemaakt. Zie hiervoor de beschrijving onder Risico-inventarisatie en -evaluatie.

Naast de RI&E zijn er de volgende specifieke methoden voor risicoanalyse:

  • Taak Risico Analyse (TRA) of Taak Risico Inventarisatie is een speciaal soort risicobeoordelingssystematiek om de risico’s in kaart te brengen van een klein deel van het proces/de installatie en aanbevelingen te kunnen doen voor het verbeteren van de arbeidsomstandigheden in die specifieke situatie. Het afgebakende deel van het bestaande proces wordt geanalyseerd op veiligheidsaspecten. Door het volgen van alle taken die worden verricht, worden per activiteit de risico’s naar voren gebracht en de daarbij behorende maatregelen (om de risico’s zo veel mogelijk te beperken).
  • Persoonlijke Risico Analyse (PRA) is de allerlaatste mogelijkheid tot risicobeheersing. De PRA wordt toegepast als de aan te treffen risico’s niet te voorspellen zijn. De PRA gaat ervan uit dat de medewerker vakbekwaam? is en nadenkt? (aanname, niet verstandig!) voordat hij aan de slag gaat. Hij denkt eerst na over de mogelijke risico’s die hij in een bepaalde situatie aantreft. Het PRA-systeem kan aan de medewerker worden gegeven in de vorm van een checklist
  • Werkvergunningen: deze worden volgens strikte procedures uitgereikt voor alle werkzaamheden op of aan installaties of machines. Op de vergunning staat vermeld wat de werkzaamheden inhouden, wat de veiligheidsrisico’s zijn, welke persoonlijke beschermingsmiddelen gebruikt moeten worden en wat verder nog van belang kan zijn.

Risicobeoordeling
De beoordeling van de grootte van het risico kan met een risicobeoordelingssysteem. Het oversteken van een verkeersweg zal in het ene geval meer risico met zich meebrengen (oversteken van een autosnelweg) dan in het andere (oversteken bij een zebrapad). Bij de evaluatie van de risico’s moet echter de ‘gezondverstandaanpak’ steeds voorop staan. Neem als uitgangspunt realistisch voorspelbare praktische waarden en neem niet de meest extreme mogelijkheden/scenario’s. Zo zal een persoon die van een fiets valt eerder een kneuzing oplopen dan dodelijk verwond raken. Het bekendste systeem is dat van Fine & Kinney. Hoe groter de uitkomst van deze berekening hoe groter het risico. Het getal dat uit de formule komt heeft geen absolute waarde, maar is een hulpmiddel om risico’s met elkaar te vergelijken en deze naar grootte te rangschikken. Op basis van de uitkomsten kan de prioriteit van de maatregelen bepaald worden.

Risicoklasse Risicoscore (R) Actieklasse
1. risico aanvaardbaar R ≤ 20 geen actie noodzakelijk
2. mogelijk risico 20 ≤ R ≤ 70 aandacht vereist, maatregelen vereist op langere termijn
3. belangrijk risico 70 ≤ R ≤ 200 maatregelen vereist op korte termijn
4. hoog risico 200 ≤ R ≤ 400 direct maatregelen vereist
5. zeer hoog risico R > 20 werkzaamheden stoppen

Risicobeoordeling volgens Fine & Kinney-methode

Bij een bepaald bedrijf werken steigerbouwers dagelijks op een hoogte hoger dan 2,5 meter zonder persoonlijke valbeveiliging (harnasgordel en vallijn). Gevaar van vallen met ernstig letsel is mogelijk.

De waarschijnlijkheid van het risico (W) wordt met de waarde 6 ingeschat, omdat het van hoogte vallen zeer wel mogelijk is; dit gebeurt ook wel aantal keren per jaar in de branche steigerbouwen.

De blootstellingsfrequentie van het risico (B) wordt ook met de waarde 6 ingeschat, aangezien het steigerbouwen dagelijks gebeurt.

Het effect van het risico (E) wordt met de waarde 7 ingeschat, omdat ernstig blijvend rugletsel redelijkerwijs mogelijk is.

Bij toepassing van de formule R = W x B x E = (6 x 6 x 7 = 252) leidt dit tot een risicoscore van 252, wat betekent dat het risico valt in de actieklasse R = 200 < R ≤ 400. Dit betekent: de werkzaamheden stoppen en direct valbeveiliging toepassen.