Explosie Veiligheid Document ( EVD ) wel of niet verplicht?

De werkgever is op grond van de Arbowet verplicht een beleid te voeren dat erop gericht is de werknemers te beschermen tegen explosiegevaar. Het Arbeidsomstandighedenbesluit (artikel 3.5 a-f) bevat de bepalingen van de Europese richtlijn 1999/92/EG (ook wel bekend als ATEX 153).

Hierin staan de verplichtingen rondom explosiegevaar. De daaraan verbonden risico’s voor de werknemer moeten schriftelijk worden vastgelegd in een zogenaamd explosieveiligheidsdocument. (Artikel 8 ATEX 153 (99/92/EG))

Het document moet ten minste de volgende informatie bevatten:

  • De plaatsen waar explosiegevaar heerst zijn geïdentificeerd;
  • het risico is beoordeeld;
  • er afdoende maatregelen zijn getroffen om dit risico beheersbaar;
    • te maken (of weg te nemen);
    • de zonering van die plaatsen met ex-gevaar;
    • toepassing van de minimum voorschriften uit de 99/92/EG bijlage II
  • dat arbeidsplaats en -middelen worden ontworpen, bediend en onderhouden conform het heersende risico (risk based)
  • dat arbeidsmiddelen veilig worden gebruikt conform de richtlijn 89/655/EG (arbeidsmiddelenrichtlijn)

Handige links:

Arboportaal, EVD pagina: https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/explosieveiligheid-atex

BIM Explosiedocument:
https://www.arboportaal.nl/externe-bronnen/overige-nuttige-links/bim-explosieveiligheidsdocument

Hulp nodig voor het opstellen van een EVD document? Kijk dan eens op onderstaande website:
https://rielexadvies.nl/

Bijlage, voorbeeld:

BEACON Januari 2020 : Wat hebben Good Housekeeping en een suikerexplosie met elkaar te maken?

Een suikermolen was al meer dan 100 jaar in bedrijf; gebrekkige huishoudprocedures zorgden ervoor dat suiker zich rond apparatuur en op constructies kon ophopen. Een verstopte valpijp creëerde een stofwolk die ontstak en andere explosies en branden veroorzaakte. 14 mensen werden gedood, 38 raakten gewond en de fabriek werd vernietigd.

Suiker is brandbaar; en hoewel het moeilijk te ontsteken is, kan een explosie meer dan genoeg energie leveren om schadelijke (vervolg) explosies en branden te veroorzaken.

De eerste explosie veroorzaakte domino-explosies gevoed door suikerresten die achterbleven in de procesterreinen. De eerste explosiegebeurtenis alleen zou ernstig zijn geweest, maar de opgehoopte suikerresten stonden secundaire explosies en branden toe die de gevolgen aanzienlijk verergerden.

Huishoudpraktijken werden niet goed gevolgd op het fabrieksterrein. In de loop der jaren waren er een aantal branden opgetreden en gemeld, maar corrigerende maatregelen waren niet effectief of werden niet gevolgd.

Meer lezen? Download dan hieronder de BEACON van Januari 2020

BEACON December 2019 : Alle goeds komt van boven – maar soms ook de gevaren!

Onbemande vliegtuigjes of drones worden tegenwoordig regelmatig toegepast in diverse situaties. Naast hobbyisme worden ze steeds vaker ingezet voor visuele inspecties in de industrie, landbouw, milieu wetenschap, controles, bezorging et cetera.

Er zijn inmiddels net zoveel drones als modelvliegtuigjes. Hiermee groeit ook de zorg over de schade die ze kunnen veroorzaken in de industrie wanneer ze over fabrieksterreinen vliegen en/of botsen op de installatie.

Hierbij kan de installatie beschadigen of zelfs brand/explosie volgen. Denk hierbij aan de aanslag op een olieraffinaderij in Saoedi-Arabië.

Als de locatie drones gebruikt moet dit geregeld worden als een niet routine activiteit met bijbehorende werkvergunning.

Tijdens festiviteiten kunnen pijlen en vuurwerk in de opslaglocaties of installaties met brandgevaarlijke stoffen terechtkomen en daarmee een ontstekingsbron introduceren.

Luchtlantaarns (Fire balloons) worden vaak gebruikt als alternatief voor vuurwerk, maar ook dit zijn onstekingsbronnen die grote afstanden kunnen afleggen.

Er is zelfs een voorval bekend waarbij een luchtballonvaarder niet kon voorkomen dat hij een noodlanding in een plant moest maken .

Verder lezen? Download dan de BEACON December 2019



ATEX Zone : hoe te bepalen?

ATEX

Bepalen van ATEX zonering is soms erg lastig. De wet schrijft namelijk niet voor welke methode er gebruikt moet worden, wel dat de risico’s zo goed mogelijk moeten worden bepaald. Er zijn verschillende methoden, normen en tabellen voorhanden. Maar welke kies je? We vergeleken een aantal beschikbare methoden.

Veel meer weten over ATEX of Machineveiligheid? Ga dan hier naar IAB-Ingenieurs!

Bepalen van ATEX zonering volgens ATEX 153 richtlijn

Explosiegevaar langdurig of vaak regelmatig zelden of kortstondig
door dampen, gassen of nevels zone 0 zone 1 zone 2
door brandbare stoffen zone 20 zone 21 zone 22
door stoflagen zone 21 zone 22 NGG

Bovenstaande tabel laat een algemene indeling zien zoals ook in de ATEX 153 richtlijn is opgenomen.

De NPR 7910-1 en -2 introduceren de percentages van de bedrijfsduur of de percentage van de duur van een activiteit. In de praktijk starten we altijd met het maken van de zoneringen volgens de NPR 7910-1/-2. Uiteraard is het mogelijk om ook andere praktijkrichtlijnen te gebruiken, zoals bijvoorbeeld de IEC 60079-10-1 / -2 of de EI15.

Samenvatting van ATEX zoneringen volgens NPR 7910

In het ATEX vouwboekje, dat te bestellen is via de IAB webshop, hebben we een samenvatting opgenomen van ATEX zoneringen volgens NPR 7910.

Bepalen van ATEX zonering volgens NPR 7910

Indicaties voor het bepalen van ATEX zonering uit de Duitse literatuur

Ook in de Duitse literatuur komen we indicaties tegen voor het vaststellen van ATEX zones zoals bijvoorbeeld de indicaties in onderstaande tabel.

zoneklasse optreden van een gevaarlijke atmosfeer (jaarlijks) optreden van een gevaarlijke atmosfeer tijdsduur van een gevaarlijke atmosfeer
zone 0 hoger dan bij zone 1, bijvoorbeeld meer dan 1000 keer hoger dan bij zone 1, bijvoorbeeld meer dan 3x per dag langer dan bij zone 1
zone 1 >= 10 keer – <= 1000 keer >= 1 keer / maand – < 3 keer per dag 0,5 uur tot 10 uur
zone 2 >= 1 keer – < 10 keer >= 1 keer per jaar – < 1 keer per maand minder dan een 0,5 uur

Conclusie

In dit verhaal is er geen goede of foute methode. Alle methodes kunnen worden gezien als een hulpmiddel voor het vaststellen van een realistische ATEX zonering. De wet schrijft niet voor welke methode er gebruikt moet worden, wel dat de risico’s zo goed mogelijk moeten worden bepaald.

UITSPRAAK RECHTBANK: SMARTPHONES ZIJN TOEGESTAAN IN ATEX ZONES

rechtspraak rechtbank

De Rechtbank heeft geoordeeld (19-03-2018) dat normale smartphones zijn toegestaan in ATEX zones. Voorwaarde hierbij is wel dat de smartphones moeten voldoen aan de essentiële eisen uit de ATEX 114 richtlijn: bijlage I (of ATEX 95 voor 2016: bijlage II).

In 2015 heeft de Arbeidsinspecteur een boete opgelegd vanwege het gebruik van normale smartphones in ATEX zones. Deze smartphones waren niet voorzien van een Ex-markering en voldeden niet aan het Warenwetbesluit explosieveilig materieel. De werkgever is het hier niet mee eens en gaat in beroep.

De werkgever stelt zich op het standpunt dat smartphones met Ex-markering niet verplicht zijn, omdat in artikel 3.5.e, aanhef en onder e van het Arbobesluit de mogelijkheid wordt geopend om door middel van “andere eisen” te komen tot een veilige werkomgeving.

Smartphones moeten worden gebruikt overeenkomstig de categorieën als bedoeld in het Warenwetbesluit explosieveilig materieel. Hieruit volgt dat de smartphones van de werkgever moeten voldoen aan de eisen van bijlage II van de ATEX 95 richtlijn* maar dat het niet noodzakelijk is dat de telefoons zijn voorzien van een daartoe strekkende CE-markering. Is die markering er wel dan bestaat er een rechtsvermoeden dat de telefoons voldoen aan de eisen van bijlage II van de richtlijn.

Bij het ontbreken van een dergelijke markering rust op de werkgever de bewijslast om aan te tonen dat de telefoons voldoen aan de eisen van bijlage II van de richtlijn.

Naar het oordeel van de rechtbank betekent dit niet dat daarmee een lager beschermingsniveau is toegestaan bij het gebruik van apparatuur dat niet de betreffende CE-markering, gevolgd door een Ex-codering, heeft. Er zal immers nog steeds moeten worden voldaan aan de fundamentele eisen die gesteld worden in bijlage II van de richtlijn.

De volledige uitspraak is via het IAB Ingenieurs downloadarchief te downloaden.

Smartphones toegestaan in ATEX zones: opmerkingen IAB Ingenieurs

* De uitspraak is nog van toepassing op de oude ATEX 95 richtlijn. Derhalve wordt deze richtlijn hier genoemd.

LET OP! Er zijn best nog wel wat opmerkingen te plaatsen bij deze uitspraak. Het is dan ook niet uitgesloten dat er een hoger beroep zal worden ingesteld.

LET OP! Deze uitspraak betekent niet dat er zonder meer allerlei soorten telefoons zijn toegestaan in ATEX zones. De gebruiker zal moeten aantonen dat deze telefoons, of andere apparatuur voldoende veilig zijn. Dat betekent dat er een grondige ontstekingsanalyse moet worden gemaakt en dat moet worden voldaan aan bijlage I van de ATEX 114 richtlijn.

Met dank aan IAB Ingenieurs!

Stofexplosiegevaren: er is een nieuw ontwerp voor de NPR 7910-2:2018.

explosie vuurwerk kruiwagen

De belangrijkste wijzigingen in de nieuwe NPR 7910-2

Onlangs (01-02-2018) is het nieuwe ontwerp van de NPR 7910-2 versie 2018 gepubliceerd. Deze omvat weer diverse wijzigingen waaronder:

  • Beoordeling van explosierisico’s (nieuwe paragraaf 4.7.2)
    Op basis van een risicoanalyse kan worden bepaald of een hoger of lager beschermingsniveau van materieel kan worden toegepast in een gevarenzone. Dus er kan worden afgeweken van de standaard EPL – gevarenzone voorschriften (zone 20 = EPL Da; zone 21 = EPL Db; zone 22 = EPL Dc.
  • Kwalificatie van personeel (nieuwe paragraaf 5.2.4)
    De gevarenzone-indeling dient te worden uitgevoerd door personen die kennis van zaken hebben. Er wordt gerefereerd aan de IECEx05 module Ex 002.
  • Nieuwe of aangepaste beschrijvingen van gevarenbronnen (aanpassingen in paragraaf 5.5.3.2)
    Geen gevarenbron: dubbel uitgevoerde flexibele verbindingen of filterzakken waarbij door goed ontwerp, beproeving, monitoren, goede constructie, goed onderhoud en goede bedrijfsvoering de kans op het vrijkomen van een brandbare stof verwaarloosbaar klein is.
  • Een nieuwe gevarenzone: “Inert Gebied” (paragraaf 5.6.4 en 3.12.3)

Een volledig overzicht met de belangrijkste wijzigingen en een toelichting daarop kun je lezen op de IAB website.

ATEX : Veel gestelde vragen aan de ATEX expert, deel II

explosie muis dynamiet

Het gros van de adviesbedrijven zijn goed, echter zijn er maar enkele welke er met kop en schouders bovenuit steken. Ik heb geen enkele binding met het bedrijf IAB van Andries Brakke, ken hem echter wel persoonlijk via enkele zakelijke contacten / consults uit een nabij verleden bij o.a. AVEBE.

De reden waarom ik de aandacht vestig op IAB is dat zij een min of meer gratis basisopleiding ATEX geven op hun website. Ondertussen zijn ze bij  deel 6  van de 7-delige reeks, te weten: ATEX Gaszones : zoneafmetingen in relatie tot de ventilatieomstandigheden.

Voor de ATEX geïnteresseerden een must om een kijkje te nemen!

 

ATEX : Veel gestelde vragen aan de ATEX expert.

explosie vuurwerk kruiwagen

Meer weten over ATEX of heeft u vragen? Goede informatie hoeft geen geld te kosten. Zelf heb ik zeer goede ervaringen opgedaan met IAB ingenieurs. (dat mag ook wel eens gezegd worden..) Neem daarom eens een kijkje op de FAQ pagina van IAB ingenieurs!

GRATIS: Diverse VGWM PowerPoint Presentaties

Powerpoint Presentatie Google afbeeldingen

PowerPoint Presentaties (PPT), zonder verdere kosten, zijn op aanvraag verkrijgbaar. De presentaties zijn eenvoudig naar uw eigen voorkeuren aan te passen.

Het ook mogelijk om de bestaande presentaties visueel en tekstueel naar uw voorkeuren aan te passen of dat er een volledig nieuwe presentatie voor u wordt gemaakt.

Het gaat hierbij om de volgende presentaties:

  • Asbest voorlichting
  • Asbest voorlichting & herkenning
  • Asbest herkenning aan de hand van 2 incidenten
  • ATEX training
  • ATEX Toolbox
  • Besloten Ruimte
  • Hefttruck Basistraining
  • Hefttruck Chauffeur
  • LMRA Toolbox
  • LoTo, Lock out Tag out
  • LoTo OSHA USA, engelstalig
  • Goal Zero Moerdijk
  • Steigerbouw hangtrauma
  • Steigerbouw opleverinstructies
  • werkvergunningen
  • et cetera

Contact via deze website of email naar : hstuiver@gmail.com

GRATIS : Advies van de veiligheidskundige uit de dagelijkse praktijk – Scafftag gebruik bij LOTO procedure

scafftag-permit-wallet

Onderstaand advies van de veiligheidskundige is opgenomen in het VBS (Veiligheids Beheer Systeem) van het niet bij name genoemde bedrijf. Ook hier is weer gebruik gemaakt van het B.O.B. model (Beeldvormend, Oordeelvormend, Besluitvormend)

Beeldvormend:
Op verschillende plaatsen in de installaties zijn afsluiters of andere zaken d.m.v. een ketting en slot buiten gebruik gezet. Dit soort handelingen vallen onder de noemer LOTO. Bij navraag blijkt regelmatig niet of niet goed te achterhalen:

  • Waarom buiten gebruik gesteld
  • Wanneer buiten gebruik gesteld
  • Verwachte datum ingebruikstelling
  • Wie heeft het uitgevoerd
  • Werkordernummer van toepassing?
  • Werkvergunningnummer van toepassing?

Oordeelvormend:
Het is gebruikelijk dat er een vorm van vastlegging plaats vindt aangaande het buiten gebruik stellen van afsluiters of andere zaken. Dit kan middels een elektronisch systeem of middels een “oud” beproefd middel, de SCAFFTAG. Op deze zogenoemde SCAFFTAG, welke eenvoudig met de hand kan worden ingevuld, behoeft alleen de meest relevante informatie te worden ingevuld.

Besluitvormend:
Na overleg met meerdere collega’s, uiteraard ook van productie, zijn we tot een formulier indeling gekomen. (deze is terug te vinden in de bijlage) Er zijn originele SCAFFTAG hoezen besteld (afbeelding 2). Deze zijn (uiteraard) wind, water en UV bestendig. De procedure is als volgt:

  • In het VBS (loopschema) onder “D – Beheersing van de uitvoering” is LOTO – SCAFFTAG formulier te vinden. Dit is pagina 3 van PRO.D.07. (zie afbeelding 1 op download document)
  • Print deze, bij voorkeur in kleur, uit, vul deze zo volledig als mogelijk in.
  • Doe het formulier in de SCAFFTAG houder (afbeelding 2 op download document) en bevestig deze d.m.v. een tyrip aan het slot of de ketting

Download hier scafftag gebruik bij loto procedure